Świadczenia rodzinne

Świadczenia rodzinne obejmują:

  • zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego:
    dodatek z tytułu urodzenia dziecka, dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, dodatek z tytułu wychowywania dziecka, dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania
  • świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy i świadczenie pielęgnacyjne;
  • jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka;
  • świadczenie rodzicielskie.

Zasiłek rodzinny

Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, u których dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00 zł.

W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza 764,00 zł.

W przypadku uzyskania przez rodzinę / osobę uczącą się dochodu przekraczającego kwotę kryterium dochodowego uprawniającego do zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami o kwotę nie wyższą niż łączna kwota przysługujących zasiłków, rodzina ta /osoba ucząca się w dalszym ciągu będzie uprawniona do otrzymywania tych świadczeń, przy czym zasiłki będą wypłacone w wysokości różnicy między łączna kwotą przysługujących zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami a łączną kwotą dochodu rodziny /osoby uczącej się. Zatem łączna kwota przysługujących w danym miesiącu zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami zostanie pomniejszona o kwotę, o którą dochód rodziny /osoby uczącej się przekracza kwotę kryterium dochodowego. Do wypłaty musi jednak pozostawać kwota nie mniejsza niż 20 zł, gdyż w przeciwnym wypadku zasiłki nie będą przysługiwały.

Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, do ukończenia przez dziecko:

  • 18 roku życia
  • nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia,
  • 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.

Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi miesięcznie:

  • 95,00 zł na dziecko do ukończenia 5 roku życia,
  • 124,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia,
  • 135,00 zł na dziecko w wieku powyżej 18 roku życia do ukończenia 24 roku życia.

Zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko:

  • przebywa w w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie lub w rodzinie zastępczej;
  • pozostaje w związku małżeńskim.

Dodatek z tytułu urodzenia dziecka

Dodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu dziecka.

Dodatek przysługuje opiekunowi faktycznemu dziecka w wieku do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia, jeżeli nie został przyznany rodzicom lub opiekunowi prawnemu dziecka.

Dodatek przysługuje jednorazowo, w wysokości 1 000,00 zł.

Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego

Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres:

  • 24 miesięcy kalendarzowych;
  • 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu;
  • 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności

Dodatek przysługuje w wysokości 400,00 zł miesięcznie.

Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka

Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce lub ojcu dziecka jeżeli jest osobą samotną, (tj. pannie, kawalerowi, osobie pozostającej w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, rozwiedzionej, wdowie lub wdowcowi) o ile nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ:

  • drugi z rodziców dziecka nie żyje;
  • ojciec dziecka jest nieznany.

Dodatek przysługuje w wysokości 193 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż 386 zł na wszystkie dzieci. W przypadku dziecka legitymującego się orzeczeniami o niepełnosprawności, lub znacznym stopniu niepełnosprawności kwotę dodatku zwiększa się o 80 zł na dziecko nie więcej jednak niż 160 zł na wszystkie dzieci.

Dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej

Dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka. Dodatek przysługuje w wysokości 95 zł miesięcznie na trzecie i następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego.

Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego

Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka w wieku:

  • do ukończenia 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności;
  • powyżej 16 roku życia do ukończenia 24 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.

Dodatek przysługuje miesięcznie w wysokości:

  • 90,00 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia;
  • 110,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 24 roku życia.

Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego

Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przysługuje ojcu matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, a także osobie uczącej się na częściowe pokrycie wydatków związanych z rozpoczęciem w szkole nowego roku szkolnego, albo rocznego przygotowania przedszkolnego („zerówka”)

Dodatek wypłaca się jeden raz w roku, w wysokości 100,00 zł na dziecko.

Dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania

Dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka, albo osobie uczącej się:

  • na częściowe pokrycie wydatków związanych z zamieszkaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły ponadpodstawowej lub ponadgimnazjalnej – w wysokości 113,00 zł miesięcznie na dziecko albo
  • na pokrycie wydatków związanych z zapewnieniem dziecku możliwości dojazdu z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, w przypadku dojazdu do szkoły ponadpodstawowej lub ponadgimnazjalnej – w wysokości 69,00 zł miesięcznie na dziecko.

Dodatek przysługuje przez 10 miesięcy w roku w okresie pobierania nauki, od września do czerwca następnego roku kalendarzowego.

Zasiłek pielęgnacyjny

Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:

  • niepełnosprawnemu dziecku;
  • osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
  • osobie, która ukończyła 75 lat.

Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia.

Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje w wysokości 153,00 zł miesięcznie.

Specjalny zasiłek opiekuńczy

Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. poz. 788) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 664,00 zł.

Specjalny zasiłek opiekuńczy przyznawany jest na okres zasiłkowy i przysługuje w kwocie 520,00 zł miesięcznie.

Świadczenie pielęgnacyjne

Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 09 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje również innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. poz. 788) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; dziecko nie ma opiekuna faktycznego i osoby będącej rodziną zastępczą spokrewnioną lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w wysokości:

  • do dnia 30.04.2014r. – 620,00 zł miesięcznie,
  • w okresie 01.05.2014 r.-31.12.2014 r. – 800 zł miesięcznie,
  • w okresie 01.01.2015 r. – 31.12.2015 r. – 1200 zł miesięcznie,
  • od dnia 1 stycznia 2016 r. – 1300 zł miesięcznie,
  • od dnia 1 stycznia 2017 r. – 1406 zł miesięcznie.

Świadczenie rodzicielskie

Świadczenie rodzicielskie przysługuje niżej wymienionym osobom, które nie są uprawnione do otrzymywania zasiłku macierzyńskiego, lub uposażenia za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub okres urlopu rodzicielskiego, tj.:

  • matce dziecka,
  • opiekunowi faktycznemu dziecka,
  • rodzinie zastępczej niezawodowej oraz osobie, która przysposobiła dziecko – w przypadku objęcia opieką / przysposobienia dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia 10. roku życia,
  • ojcu dziecka – w przypadku skrócenia okresu pobierania świadczenia rodzicielskiego na wniosek matki po wykorzystaniu przez nią tego świadczenia za okres co najmniej 14 tygodni od dnia urodzenia dziecka, śmierci matki dziecka lub porzucenia dziecka przez matkę.

Świadczenie rodzicielskie jest niezależne od dochodu i przysługuje przez okres 52 tygodni od dnia urodzenia dziecka, przysposobienia dziecka, objęcia dziecka opieką przez rodzinę zastępczą niezawodową lub przez opiekuna faktycznego dziecka, przy czym okres ten będzie mógł być wydłużony nawet do 71 tygodni w zależności od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie, przysposobionych lub objętych opieką przez rodziną zastępcza niezawodową lub opiekuna faktycznego dziecka.

Prawo do świadczenia rodzicielskiego ustala się począwszy od miesiąca urodzenia dziecka, a w przypadku objęcia dziecka opieką przez opiekuna faktycznego dziecka lub rodzinę zastępczą niezawodową, od miesiąca objęcia dziecka opieką, jeżeli wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego został złożony w terminie 3 miesięcy, licząc od dnia urodzenia lub przysposobienia dziecka, albo – w przypadku opiekuna faktycznego dziecka lub rodziny zastępczej niezawodowej – od dnia objęcia dziecka opieką. W przypadku złożenia wniosku po w/w terminie, nie później jednak niż w okresach, na które ustala się prawo do świadczenia rodzicielskiego (wskazanych w art. 17c ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych), prawo do świadczenia rodzicielskiego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek.

Wysokość świadczenia rodzicielskiego wynosi 1000,00 zł miesięcznie.
Natomiast kwotę świadczenia przysługującego za niepełny miesiąc ustala się dzieląc kwotę świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które świadczenie przysługuje. Kwotę świadczenia przysługującego za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę.

Osobie uprawnionej do świadczenia rodzicielskiego przysługuje:

  • w tym samym czasie jedno świadczenie rodzicielskie bez względu na liczbę wychowywanych dzieci;
  • jedno świadczenie rodzicielskie w związku z wychowywaniem tego samego dziecka.

Świadczenie rodzicielskie nie przysługuje, jeżeli:

  • co najmniej jeden z rodziców dziecka, lub opiekun faktyczny dziecka albo rodzina zastępcza, otrzymują zasiłek macierzyński lub uposażenie za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub okres urlopu rodzicielskiego,
  • dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej – w przypadku osoby, która przysposobiła dziecko,
  • jeden z rodziców dziecka, lub opiekun faktyczny albo rodzina zastępcza, nie sprawują lub zaprzestali sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, w tym w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej, które uniemożliwiają sprawowanie tej opieki;
  • w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub w związku z opieką nad tym samym dzieckiem jest już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
  • osobom, o których mowa w ust. 1, przysługuje za granicą świadczenie o podobnym charakterze do świadczenia rodzicielskiego, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Zasiłek dla opiekuna

Zasiłek dla opiekuna przyznawany jest na podstawie ustawy z dnia 04 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2014r. poz. 567) i przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z dniem 01 lipca 2013r. z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 07 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012r. poz. 1548 z późn. zm.), uznanego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 05.12.2013r. (sygn. akt K 27/13) za niezgodny z art. 2 Konstytucji.

Zasiłek dla opiekuna przysługuje:

  1. za okresy od dnia 01 lipca 2013r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy (tj. do 14.05.2014r.), w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139 poz. 992 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012r;
  2. od dnia wejścia w życie ustawy (tj. 15.05.2014r.), jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012r.

Zasiłek dla opiekuna przysługuje w wysokości 520,00 zł miesięcznie.

Ponadto za okresy do dnia 01.07.2013r. do dnia 14.05.2014r. zasiłek ten przysługuje wraz z odsetkami ustalonymi w wysokości odsetek ustawowych, określonej przepisami prawa cywilnego. Odsetki przysługują do dnia wejścia w życie ustawy, tj. 15.05.2014r.

Na uprawnienie do zasiłku dla opiekuna od dnia 01 lipca 2013r. do dnia złożenia wniosku o ustalenie zasiłku dla opiekuna nie ma wpływu zarejestrowanie w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy lub posiadanie statusu bezrobotnego.

Ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna za okres od dnia wejścia w życie ustawy (tj. 01.05.2014r.) poprzedza rodzinny wywiad środowiskowy, przeprowadzany na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 2013r. nr 182 z późn. zm.) w celu potwierdzenia faktu sprawowania opieki przez osobę ubiegającą się o zasiłek dla opiekuna. Wywiad przeprowadza się w miejscu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aktualizację wywiadu sporządza się co 6 miesięcy, jeżeli do końca okresu, na który zostało ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, pozostało więcej niż 3 miesiące, oraz w każdej sytuacji, gdy zaistnieją wątpliwości co do faktu sprawowania opieki przez osobę pobierającą zasiłek dla opiekuna.

Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka

Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się żywego dziecka przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1922,00 zł.

Zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka przysługuje jednorazowo w wysokości 1000,00 zł na jedno dziecko.

Wniosek o wypłatę zapomogi składa się w terminie 12 miesięcy od dnia narodzin. Wniosek złożony po terminie organ właściwy pozostawia bez rozpatrzenia.